Het kiezen van de juiste Master of Business Administration (MBA) opleiding is geen eenvoudige opgave. Alleen in Nederland zijn er al tussen de 20 en 30 organisaties die een MBA aanbieden. Op deze pagina volgt een uiteenzetting van de belangrijkste vraagstukken die tijdens de oriëntatie op een MBA aan de orde komen.

Meteen naar alle MBA-programma’s in Qompas TopDegree »

Vraag een informatiepakket aan van alle MBA-opleiders in Nederland met de brochureservice »

De MBA opleiders in Nederland »

Top 4 redenen om een MBA te volgen:

• Verbreden/verdiepen van kennis op management- en organisatievlak
• Maken van een carrièrestap / salarissprong
• Vergroten van je netwerk
• Verkrijgen van een titel (MBA achter je naam)

De belangrijkste criteria om je keuze op te baseren

De ervaring bij Qompas leert dat bij het kiezen van een post-opleiding naast je baan de volgende aspecten een belangrijke rol spelen:

• Inhoud- Passen de inhoud van de opleiding en de opleidingsdoelen bij mijn eigen ambities cq de ambities van mijn huidige/toemomstige baas en werkgever? Kies je voor verbreden of verdiepen?
• Merk instituut - Hoe bekend/gerenommeerd is het opleidingsinstituut? Wat doet de opleiding/instituut combinatie op een CV?
• Locatie - om efficient een parttime-opleiding of master te kunnen volgen en dit zowel zakelijk als prive inpasbaar te krijgen is het beperkt houden van reistijd een belangrijke factor.
• Flexibiliteit - Is het mogelijk om te switchen tussen blokken/modules? Kun je bepaalde groepsopdrachten zelf met je team inplannen? Kun je de opleiding eventueel tijdelijk onderbreken en in de volgende cyclus weer instromen?
• Medestudenten - Bij postopleidingen en part-time masters wordt het contact met de medestudenten vaak als een van de belangrijkste ervaringen van de opleiding bestempeld, naast de lesstof. Wie deze medestudenten zijn is dus erg belangrijk: welk opleidingsniveau, leeftijd, vergelijkbare positie in organisaties, e.d. hebben de aanstaande medestudenten?
• Titel - MA, MSc of MBA? De eerste twee zijn sinds de invoering van de bachelor-masterstructuur de gangbare WO-titels (vroeger drs., mr. of ir.) en zijn wettelijk beschermd. De MBA titel en andere "Master of ..." titels zijn niet beschermd. Belangrijk is dan om uit te zoeken hoe een instituut haar opleiding heeft geaccrediteerd en/of hoe de opleiding in de markt wordt gewaardeerd.

Rol MBA opleiding op je cv

Wat bepaalt nu of een MBA waardevol voor je cv en daarmee je carrière is? Elk MBA zal voor een stuk bijdragen aan de eigen persoonlijke ontwikkeling en de kennis van organisaties en business. Is het volgen van een minder/onbekend MBA in Nederland net zo waardevol als dat van een zeer bekend en prestigieus MBA? Voor je eigen ontwikkeling is daar moeilijk iets over te zeggen. Maar één ding is zeker, een recruiter/headhunter zal een bekendere A-merk MBA-opleiding meer waarde toedichten dan die van een minder bekende business school. Bij een onbekender instituut heb je dus vaker wat uit te leggen. Wat uiteraard niet verkeerd hoeft te zijn!

Als je een MBA gaat volgen speelt uiteraard je huidige werkgever een rol. Is deze bereid mee te betalen? Wil hij/zij consequenties verbinden aan het afronden van het MBA, bijvoorbeeld in de vorm van een hoger salaris of interessante nieuwe rol? En matcht het doel van de werkgever met jouw eigen doel om een MBA te doen?

Qompas TopDegree MBA - Part-time, modulair of fulltime MBA?

Om een Master of Business Administration met een baan te kunnen combineren, wordt veelal gekozen voor een part-time of modulaire variant. Bij een part-time MBA variant wordt het onderwijs meestal iedere week verzorgd gedurende één werkdag maximaal, een avond en/of in het weekend. Bij een modulaire MBA opleiding wordt het contactonderwijs om de paar maanden in intensieve blokken verzorgd van één à twee weken. Bij de part-time MBA variant is de locatie van het onderwijs over het algemeen belangrijker dan bij de modulaire variant, omdat iedere week de afstand van werk/huis naar de onderwijslocatie overbrugd moet worden. Bij een MBA waar het onderwijs in bloksvorm/modulair wordt gegeven, speelt afstand cq filegevoeligheid minder een rol. Bij een full-time MBA, het woord zegt het al, wordt het onderwijs aaneengesloten gegeven en is het dus niet mogelijk om daarnaast nog te werken. Bij een keuze voor een dergelijke vorm wordt het ook interessanter om naar MBA's verder van huis te kijken (Europa of zelfs verder). Een en ander is natuurlijk wel sterk afhankelijk van de thuissituatie en financiën.

Parttime/modulaire MBA-programma’s in Qompas TopDegree »

Fulltime MBA-programma’s in Qompas TopDegree »

Qompas TopDegree MBA - Combinatie privé/werk met MBA

Combinatie privé/werk met MBA

Vrijwel alle MBA-opleiders steken niet onder stoelen of banken dat een MBA-opleiding intensief is en dat een dergelijke opleiding dus ook privé een stevige investering vraagt. Door de intensiteit van de opleiding zullen de sociale contacten en hobbies tijdens het MBA op een laag pitje moeten worden gezet. Het is daarom belangrijk dat de keuze om aan een MBA-opleiding te beginnen weloverwogen en om de juiste redenen wordt gemaakt.

Quote van een admissions officer: “Sinds ik zelf deelneem aan ons eigen MBA besef ik pas echt waar ik studenten al die jaren voor heb gewaarschuwd.”

Qompas TopDegree MBA - MBA in Nederland, Europa of verder weg?

Het volgen van een Master of Business Administration in het buitenland is eigenlijk alleen mogelijk in een modulaire of fulltime variant. Binnen een paar uur vliegen is het nog goed te doen om met enige regelmaat een blok/module van een paar aaneengesloten dagen in het buitenland te volgen. Vaak in combinatie met moderne zgn. action learning en e-learning systematieken is studeren aan een buitenlandse instelling vanuit Nederland goed mogelijk.

Een MBA in het buitenland brengt daarmee wel een hoop bijkomende kosten voor reizen en huisvesting/hotels met zich mee. Maar aan de andere kant natuurlijk ook ook de internationale contacten en ervaring cq een internationaal kwaliteitsmerk op je CV.

De wereldwijd best aangeschreven Business Schools zitten met name in de VS. Het eerste Nederlandse MBA in de FT-rankings 2007 staat op plaats 30. In de top-10 vind je slechts twee MBA-opleidingen buiten de VS terug: London en Parijs.

Qompas is voor de internationale werving van studenten voor MBA programma's in Nederland partner van QS, de partij achter onder meer de World MBA tour.

Qompas TopDegree MBA - MBA aanbieders in Nederland

MBA aanbieders in Nederland in willekeurige volgorde

Qompas TopDegree MBA - Toelating

Elke Master of Business Administration opleiding heeft toelatingseisen. Buiten de CV-vereisten, zoals opleidingsachtergrond en werkervaring, wordt geselecteerd op testuitslagen en worden persoonlijke gesprekken afgenomen. Per instituut en opleiding kunnen de toelatingseisen verschillen. Het ene instituut hecht heel veel waarde aan de motivatie voor de opleiding, de andere aan scores op intelligentietests. Aan die eerste kun je een hoop verbeteren door je goed te verdiepen in het 'waarom' van je keuze, zodat je dat krachtig kunt neerzetten tijdens de contacten/gesprekken.
Voor het maken van tests geldt: oefenen, oefenen, oefenen. De meest gebruikte toelatingsexamens zijn de GMAT (Graduate Management Admissions Test, Wikipedia), de TOEFL (Test Of English as a Foreign Language, Wikipedia) en IELTS (International English Language Testing System, Wikipedia).

Op internet vind je organisaties in Nederland en België waar je de GMAT, TOEFL en IELTS kunt doen. De certificaten daarvan kun je vervolgens gebruiken bij jouw inschrijving.

Voor Nederlanders zijn de TOEFL en/of IELTS tests meestal goed te doen. De GMAT vereist wel de nodige voorbereiding en oefening. Vele studenten stranden tijdens de eerste poging. Een Nederlandse student die zelf eerder wiskunde aan een TU heeft gestudeerd vond achteraf het halen van de GMAT nog het moeilijkste van de hele MBA.

Veel MBA-instituten hebben ook nog een aanvullende eigen toelatings- cq selectieprocedure. In veel gevallen volgen er gesprekken en/of aanvullende tests. Deze aanvullende onderdelen van de procedure zijn erop gericht om de motivatie en persoonlijkheid in kaart te brengen. De instellingen proberen op deze manier enige zekerheid te verkrijgen omtrent de kans dat je stevig zult bijdragen aan de MBA-opleiding en hem binnen de gestelde termijn zult afronden.

Qompas TopDegree MBA - Belang MBA-rankings en accreditatie bij je keuze

De meeste MBA-rankings zijn commercieel van opzet. De waarderingen van de onderzochte vragen verschilt nogal. Zo werd in de Intermediair ranking destijds bijvoorbeeld een grote waarde toegekend aan de oordelen van recruiters in het eindoordeel. De bekendheid van het merk van een MBA (TiasNimbas, Nyenrode, Business School Nederland, NCOI, RSM, Webster, Avans+, Maastricht University, Lemniscaat, e.d.) zal in zo'n geval een grote rol spelen. Om voor jezelf te komen tot het best passende MBA is het goed net even iets dieper in de onderliggende berekeningen van de eindranking te duiken. Welk MBA levert de hoogste salarissprong, waar is de student-staf ratio het hoogste, wie zijn de docenten, wat is de gemiddelde leeftijd van de deelnemers, de man-vrouw verhouding, nationaal - internationale studenten en dergelijke.

De Nederlandse MBA ranking van het Kohnstamm Instituut is in 2006 voor het laatst gemaakt (MBA Monitor 2006). Hieronder de links naar de recentere wereldwijde rankings van de Financial Times en The Economist:

De wereldwijde top-100 van de Financial Times » 

De wereldwijde top-100 van de Economist Intelligence Unit »

Interessant in de 2010 rankings is dat er voor het eerst een Chinese business school met een MBA programma in de top 10 van de FT-ranking staat.

Nederlandse MBA-opleiding in de Financial Times top-100 die ook op Qompas TopDegree is te vinden: International MBA van TiasNimbas (2011: FT plaats 90) »

Belang van accreditatie bij je keuze

Op verschillende manieren worden business schools en hun opleidingen beoordeeld. Dit gebeurt met twee verschillende soorten accreditaties. Door de overheid ingestelde accreditaties en standaarden en "industry standards", ofwel door groepen scholen ingestelde semi-onafhankelijke instellingen die bepaalde standaarden neerzetten. Voorbeelden zijn:

NVAO = Nederlands Vlaamse Accreditatieorganisatie

AACSB = Association to Advance Collegiate Schools of Business

AMBA = Association of MBAs

EFMD / EQUIS = European Foundation for Management Development (EFMD) / European Quality Improvement System (EQUIS)

De grote(re) namen in de MBA wereld zullen meestal wel aan een paar of zelfs alle van bovengenoemde accreditaties voldoen. Bij goedkopere en/of minder bekende MBA's is het belangrijk om in elk geval het al of niet hebben van bepaalde accreditaties mee te nemen in je beoordeling. Als je bijvoorbeeld een internationale carrière ambieert wordt een internationale accreditatie (lees: internationaal aanzien) van de opleiding belangrijker. In combinatie met het merk van de opleiding kan een recruiter de opleiding dan beter op waarde schatten.

Het behalen van een accreditaties kost een onderwijsinstelling een aanzienlijke hoeveelheid tijd en geld. Soms kom je opleidingen tegen waarbij de accreditatie "in aanvraag" is. 

Qompas TopDegree MBA - Wat kost een MBA?

In Nederland beginnen de prijzen voor een Master of Business Administration bij ongeveer € 9.500,= en lopen in Nederland door tot € 50.000,= voor een volledige opleiding. Veelal komen de kosten voor boeken, reizen, accommodatie en catering daar nog bij. De grote verschillen houden verband met het aantal uren “contactonderwijs”, de naam-en-faam van de (top)docenten, de grootte van de groepen, de maatschappelijke positie van de deelnemende studenten, de positie in MBA-rankings, de bekendheid van het instituut et cetera.

Het is de kunst om een MBA-programma te vinden dat goed past bij je eigen ontwikkel- en carrièredoelstellingen, maar vergeet niet te onderzoeken wat de doelstellingen van je werkgever (ivm meebetalen) zijn. Voor het maken van een externe carrièrestap speelt de faam van het MBA-instituut en de positie/herkomst van de medestudenten een grotere rol, voor het maken van een interne ontwikkelstap is de inhoud van het MBA programma en wellicht de opleidingsvorm (part-time/modulair) weer het belangrijkste, etc.

Of je nu kiest voor een "best-value" MBA, of gaat voor de top namen, let op de wijze van accreditatie. Een opleiding die op een of andere manier extern is gevalideerd (geaccrediteerd) is in ieder geval qua inhoud goed. Dat is een belangrijk vertrekpunt.  Je vindt die informatie in de detailgegevens van de opleidingspresentaties.

Qompas TopDegree MBA - Betaalt mijn werkgever mee aan een MBA?

Betaalt mijn werkgever mee aan een MBA?

Van alle top-bedrijven die zich presenteren in Qompas CarrièreStart geeft ongeveer tweederde aan dat een (gedeeltelijk) gefinancierde MBA-opleiding tot de mogelijkheden behoort. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat dit meestal betekent dat het binnen de organisatie “wel eens” voorkomt. Het al of niet meebetalen door de werkgever is sterk afhankelijk van jouw positie en groeipotentieel binnen de organisatie en het nut c.q. de toegevoegde waarde van het volgen van een MBA voor het eigen functioneren.

Een algemeen MBA wordt door werkgevers soms als te breed ervaren. Vandaar dat je steeds vaker “gespecialiseerde” MBA-programma’s ziet verschijnen. Dit zijn algemene MBA’s waarbij de vrije keuzevakken zich op een bepaald vakgebied toespitsen, bijvoorbeeld een MBA voor HR-Managers, de verzekeringsbranche, e.d.. Volgens de richtlijnen van de accreditaties mag ongeveer 25% van de opleiding bestaan uit vrij te kiezen vakken.  Zo worden bijvoorbeeld MBA's ontwikkeld met extra aandacht voor HR of verzekeringsvakken en cases, maar het uiteindelijke diploma is dat van een algemeen MBA, veelal aangevuld met een HR/verzekerings-certificaat. Voor bijvoorbeeld een HR-Manager zal een HR-MBA naar verwachting makkelijker verkoopbaar zijn aan het management dan een algemeen en gevoelsmatig te breed MBA-programma.

Op Qompas TopDegree zijn gespecialiseerde MBA-programma’s ook vindbaar onder de specialisatie. Kijk bijvoorbeeld eens bij:

• MBA Human Resource »

• MBA Marketing »

• Overzicht van alle MBA specialisaties »

Fiscale aftrekbaarheid

Door opleidingskosten slim tussen privé en werkgever te verdelen kun je slim gebruik maken van de beschikbare belastingaftrek mogelijkheden. Als privépersoon is het mogelijk om tot € 15.000,- van de kosten voor je MBA per jaar van de belasting af te trekken. Bij een tweejarig programma dat in totaal € 40.000,- kost, is dat netto uiteindelijk (afhankelijk van de belastingschaal) zo’n € 25.000,-. Staar je dus niet blind op de opleidingskosten. Een paar voorwaarden hier vast op een rij:

• De opleiding die gevolgd wordt is nodig voor het huidige beroep of een toekomstig beroep; voor deze laatste dienen duidelijk aanwijzingen aanwezig te zijn, dat binnen afzienbare tijd inkomen uit dit toekomstige beroep verworven wordt. (Als je productiemedewerker bent en vlieglessen volgt, dan is het niet direct aannemelijk, dat deze lessen uitmonden in een aanstelling als piloot, derhalve niet aftrekbaar);

• De studie moet één van de volgende doelen dienen:

• verbeteren van de maatschappelijke positie in financieel-economisch opzicht;
• op peil houden of verbeteren van kennis en waardigheden die nodig zijn voor het werven of behouden van het inkomen uit tegenwoordige arbeid.

Ook voor werkgevers zijn er fiscale mogelijkheden, waardoor het interessant is om ook (een deel) van de studiekosten voor haar rekening te nemen. Door de maximale fiscale ruimte aan beide kanten (werkgever en werknemer) te benutten komen ook meer prestigieuze (lees: duurdere) MBA's soms toch binnen bereik.

Je kunt hier meer informatie over vinden op de site van de belastingdienst (PDF).